Rood licht bij achillespeesblessure: protocol fysiotherapeut

Een zeer pijnlijke achillespees houdt je tegen alles wat je leuk vindt. Hardlopen voelt als een marteling, traplopen is een crime en zelfs een wandelingetje wordt een opgave.

Je wilt niet stilzitten, maar je wilt ook niet verergeren. Rood licht therapie is hier een interessante optie.

Het is geen magische genezer, maar het kan wel degelijk helpen om het herstel te versnellen en pijn te verminderen. In dit artikel leg ik je precies uit hoe je rood licht kunt inzetten bij een achillespeesblessure, volgens een protocol dat fysiotherapeuten vaak gebruiken. Wees gerust: je hoeft geen duizenden euro's uit te geven aan apparatuur uit een kliniek.

Met een goede thuisunit kom je al een heel eind. Ik help je op weg met een praktisch stappenplan.

Wat is rood licht therapie eigenlijk?

Rood licht therapie, of fotobiomodulatie, is het gebruik van specifieke golflengten rood en nabij-infrarood licht om cellen te stimuleren.

Denk aan licht als brandstof voor je mitochondria, de energiecentrales van je cellen. Als je cellen meer energie hebben, kunnen ze beter repareren en ontstekingen bestrijden. Het is geen straling die je verbrandt; het is zacht licht dat diep in je weefsel doordringt.

Voor je achillespees betekent dit: het licht dringt door tot in de pees en de omliggende weefsels. Het stimuleert de aanmaak van nieuw collageen, wat essentieel is voor de stevigheid van je pees.

Tegelijkertijd remt het de productie van stoffen die pijn en ontsteking veroorzaken.

Het werkt op cellulair niveau, waardoor je lichaam zijn eigen reparatiemechanismen sneller activeert.

• Rood licht (600-700 nm): Dringt tot ongeveer 2-3 mm diepte, goed voor oppervlakkige weefsels.
• Nabij-infrarood licht (700-1100 nm): Dringt dieper door, tot 4-5 cm, ideaal voor diepere pezen en spieren.
• ATP productie: Verhoogt de energieproductie in cellen met tot wel 200%.

Waarom is het relevant bij een achillespeesblessure?

De achillespees heeft een slechte doorbloeding, vooral in het middenste deel. Daardoor genezen blessures hier vaak traag.

Normale ontstekingsremmers helpen soms, maar lossen het onderliggende weefselherstel niet op. Rood licht therapie pakt dit aan door de doorbloeding te verbeteren en de cellen direct van energie te voorzien. Het is een fysieke manier om het herstel te boosten, zonder chemicaliën.

Een chronische achillespeesblessure (tendinopathie) wordt vaak gekenmerkt door verouderd weefsel en littekens.

Rood licht helpt om deze "rommel" op te ruimen en nieuw, sterk weefsel te vormen. Het vermindert ook de pijngevoeligheid, waardoor je makkelijker kunt bewegen en oefeningen kunt doen. Dit is cruciaal, want beweging is nodig om de pees weer op de juiste spanning te brengen.

• Versnelt genezing: Ondersteunt de aanmaak van nieuw collageen.
• Vermindert pijn: Remt zenuwsignalen die pijn doorgeven.
• Verbetert doorbloeding: Zorgt voor betere zuurstof- en voedingsstof aanvoer.
• Verlaagt ontsteking: Maakt minder ontstekingsbevorderende stoffen aan.

Het protocol: hoe gebruik je rood licht bij je achillespees?

Consistentie is de sleutel. Een enkele sessie doet weinig; het effect bouwt zich op over weken.

Een veelgebruikt protocol door fysiotherapeuten richt zich op een combinatie van frequentie, timing en locatie. Je wilt zowel de pees zelf behandelen als de omliggende spieren (kuit) om de belasting te verlagen. De behandeling moet comfortabel warm aanvoelen, nooit heet of pijnlijk.

Stap 1: Identificeer de juiste plek. De achillespees loopt van je hielbeen naar de kuitspier.

Behandel het hele verharde gedeelte, plus de aanhechting boven op de hiel.

• Frequentie: 4 tot 5 keer per week, elke dag is ideaal in de eerste fase.
• Per sessie: Behandel elke plek ongeveer 3 tot 5 minuten.
• Totale tijd: Reken op 10-20 minuten per behandelsessie voor beide benen.
• Timing: Het beste vlak na het sporten of op een rustmoment, bijvoorbeeld ’s avonds.

Stap-voor-stap handleiding

Stap 2: Zorg dat de huid schoon en droog is. Haal eventuele haargroei weg voor betere lichtdoorlatendheid. Stap 3: Houd het apparaat op ongeveer 2-5 cm afstand van de huid, afhankelijk van de instructies van je fabrikant. Begin met de aanhechting van depees bij de hiel.

Houd de lamp hier 3 tot 5 minuten stil. Dit is vaak de meest gevoelige plek en de start van de blessure.

Draai daarna langzaam langs de pees omhoog tot waar deze overgaat in de kuitspier. Blijf hier ook weer 3 tot 5 minuten hangen. De kuitspier zelf mag ook meebehandeld worden, want spanning hier trekt direct aan de pees.

Herhaal dit aan de zijkant en de achterkant van de kuit. De kuit bestaat uit twee spieren (gastrocnemius en soleus); beide verdienen aandacht.

Als je een toestel met een groot oppervlak hebt, kun je deze spiergroepen makkelijker behandelen. Doe dit voor zowel het linker- als rechterbeen, tenzij je blessure alleen links is – dan mag je de rechterkant ook preventief meenemen om disbalans te voorkomen.

1. Reinig de huid: Maak de plek schoon en vrij van crème.
2. Behandel de aanhechting: 3-5 minuten op de hiel/pees.
3. Scan de pees: Beweeg langzaam omhoog langs de pees (3-5 min).
4. Behandel de kuit: Neem de volledige kuitspier mee (5-10 min).
5. Herhaal: Doe dit 4-5x per week voor 4-6 weken.

Apparatuur: van thuistoestel tot kliniek

Je hebt niet meteen een professioneel apparaat van €3000 nodig. Er zijn uitstekende thuistoestellen die specifiek gericht zijn op spier- en gewrichtsherstel.

Let op de golflengte: een combinatie van rood licht (rond de 660nm) en nabij-infrarood (rond de 850nm) is ideaal voor de achillespees.

Vermijd goedkope 'rode lampjes' van de bouwmarkt; die hebben vaak niet de juiste golflengte of intensiteit. Voor de serieuze thuistherapeut zijn er LED-panelen van merken zoals Hooga of Mito Red Light. Deze zijn groter (bijv.

30x30cm) en behandelen een groter gebied in kortere tijd. Een goed paneel kost tussen de €200 en €500.

• Instap (€50 - €150): Kleine LED-pads of 'guns'. Goed voor precisie op de pees, maar traag voor de kuit.
• Middenklasse (€200 - €500): Panelen van 30x30cm of 60x60cm. Snel en effectief voor been en kuit. Merken: Hooga, Mitoredlight.
• Topklasse (€800+): Grote full-body panels. Overkill voor alleen een achillespees, tenzij je ook andere blessures hebt of anti-aging wilt.
• Alternatief (€30 - €60): Rode licht therapie crèmes? Nee, dat werkt niet. Blijf bij echt licht.

Philips en de thuismarkt

Een draagbaar apparaat (zoals een 'gun' of klein paneel) is handiger voor precisiewerk, maar kost meer tijd voor grote spiergroepen. Philips heeft helaas geen specifieke rood licht panelen voor consumenten in Nederland. Hun focus ligt op 'Light Therapy' tegen winterdepressie (blauw/wit licht). Voor rood licht therapie zijn we aangewezen op gespecialiseerde merken.

Kijk niet naar de bouwmarkt voor 'rode LED strips', die leveren geen therapeutische dosis af.

Je hebt echt een apparaat nodig met medische LED's die een bepaalde hoeveelheid licht per seconde (irradiantie) afgeven, minimaal 30mW/cm². Wil je toch een 'bekend' merk? Kijk dan naar merken die zich richten op lichttherapie voor huidverzorging, sommige van die apparaten hebben de juiste golflengten, maar zijn vaak kleiner.

De investering in een goed paneel van €250 via Bol.com of Coolblue van een gespecialiseerd merk is echt de moeite waard. Het is een eenmalige investering die jaren meegaat.

Praktische tips voor sneller resultaat

Therapie is slechts een stukje van de puzzel. Zo is rood licht therapie bij fysiotherapie een krachtig hulpmiddel — net zoals verlichting bij reumatische klachten — maar om je achillespees echt te laten genezen, moet je ook de belasting doseren.

Rood licht versterkt de weefsels, net zoals bij herstel van een frozen hip, maar je moet de pees wel de kans geven om te wennen aan die nieuwe kracht.

Combineer de lichttherapie met rustig opbouwend trainen. Begin met wandelen, bouw uit naar lichte jogjes en pas daarna naar sprints. Focus op je schoenen.

Een te harde hak of een te hoge hak zet de pees op verkeerde spanning. Zorg voor schoenen met een goede demping en een stabiele hielcup.

• Timing: Behandel voor of na het sporten, nooit vlak voor het slapen (kan soms energie geven).
• Vaseline: Smeer de huid in met een dun laagje vaseline voor de behandeling. Dit verhoogt de penetratie van het licht met tot 50%.
• Hydratatie: Drink voldoende water. Weefselherstel kost vocht.
• Geduld: Een chronische blessure is er niet in 1 week. Reken op 4 tot 12 weken consistentie.

Veelgemaakte fouten

Overweeg hakverhoging in je schoenen (tijdelijk) om de rek op de pees te verminderen, vooral als de pijn aan de onderkant zit. Stretch de kuit na de behandeling, niet er direct voor, om de doorbloiding maximaal te houden. De grootste fout is te snel stoppen als de pijn verdwijnt. De pees is dan nog niet sterk genoeg.

Blijf het protocol volgen en bouw de training langzaam op. Een andere fout is het apparaat te ver van de huid houden.

Licht verzwakt snel met de afstand; hou je aan de maximale afstand van de fabrikant, meestal 2-5 cm. Ten slotte: behandel niet alleen de plek van de pijn, maar ook de oorzaak (de kuit en de voet). Let op met pijnstillers.

Ibuprofen remt de ontsteking, maar ook het herstelproces dat je juist wilt stimuleren. Dit geldt ook bij specifieke klachten zoals reumatische pijn in de spieren; gebruik ze alleen als het echt niet anders kan.

Rood licht therapie werkt het best als je lichaam zijn eigen processen ongestoord kan uitvoeren, ook bij specifieke klachten zoals een stijve of pijnlijke heup. Het is een effectieve aanvulling op fysiotherapie voor sneller herstel. Luister naar je lichaam: een beetje spierpijn is oké, scherpe pijn is een teken om te stoppen.

"Een blessure genezen is als bakstenen stapelen. Rood licht zorgt voor goede lijm, maar jij moet de stenen nog steeds netjes op elkaar leggen."